De kleur van een vermoeden

de kleur van een vermoedenTijdens een wandeling over het Zeeuwse strand vorige week, kwam er ergens in het gesprek voor me een zin langs met ‘een donkerbruin vermoeden’ erin. In de achterhoede van het gezelschap rees vervolgens de vraag: waarom is een vermoeden eigenlijk donkerbruin?

Goeie vraag. Geen idee. Als je al een kleur zou kunnen geven aan een vermoeden, zou het blauw zijn, vond iemand. Of toch op z’n minst iets lichts. Want als je een vermoeden hebt, dan heb je een idee. En een idee is goed, een helder moment. Een idee is geel, werd geopperd, afgeleid van het symbolische lampje wat er boven het hoofd van Willy Wortel verschijnt als hij een oplossing bedenkt.

Geen goed idee
Los van deze kleurendiscussie, kwamen we er niet uit wat bruin, laat staan donkerbruin, met een vermoeden te maken zou kunnen hebben. Dat komt waarschijnlijk omdat we met onze allereerste associatie bij het woord vermoeden al fout zaten. Bij een donkerbruin vermoeden is er namelijk geen sprake van een goed idee, de uitdrukking heeft altijd betrekking op ongunstige feiten.

Bruin weer
Maar het meest verrassende is dat er bij deze uitdrukking helemaal geen kleur aan te pas komt. In de uitdrukking gaat het namelijk om een oude betekenis van het woord bruin: zorgwekkend. Vroeger sprak men bij een dreigende lucht van bruine wolken en zeemannen hadden het over bruin weer als er onstuimig en ruw weer op komst was. Een afgeleide daarvan is de zegswijze ‘Het ziet er bruin uit’, waarmee je aangeeft dat een situatie zorgwekkend is. Van daar is het een kleine stap naar een donkerbruin vermoeden.

Over bruin weer gesproken: die strandwandeling over het Zeeuwse strand werd al snel onderbroken. Bruine wolken stapelde zich op. Gelukkig konden we op tijd vluchten naar de dichtstbijzijnde strandtent, waar de donkerbruine chocomel ons goed smaakte.

Liesbeth blogt over tekst en andere culturele fenomenen

©bureau tekst&zo, creatief partner in tekst en aanverwante zaken
Bron: Onze Taal

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *